Tungsten İçin Yeni Dönem: Türkiye %99,88 Saflığa Ulaştı

Türkiye'de stratejik öneme sahip metallerden biri olan tungstenin saflaştırılması konusunda yeni bir gelişme yaşandı. Kürşat Ar-Ge tarafından yürütülen çalışmalar sonucunda %99,88 saflıkta tungsten numunesi elde edildiği açıklandı. Şirketin paylaştığı SciAps analiz raporunda numunenin %99,88 tungsten ve %0,122 selenyum içerdiği belirtiliyor. Çalışmada sinterleme aşamasının da tamamlandığı ve nihai ürün aşamasına geçildiği aktarılıyor.

Tungsten neden önemli?

Tungsten, 74 atom numarasına sahip, yüksek yoğunluğu, sertliği ve sıcaklık dayanımıyla öne çıkan bir metal. Yaklaşık 3.400°C'nin üzerindeki erime noktası, onu yüksek sıcaklık altında çalışan sistemler açısından değerli hâle getiriyor. Kesici takımlar, matkap uçları, aşınmaya dayanıklı parçalar, elektronik bileşenler ve yüksek sıcaklık uygulamalarında kullanılıyor.

Bu özellikler savunma ve havacılık alanında da önem taşıyor. Tungsten; yüksek yoğunluk gerektiren mühimmat bileşenlerinde, yüksek sıcaklığa maruz kalan roket ve füze parçalarında ve çeşitli havacılık uygulamalarında kullanılabiliyor. Bu nedenle metalin tedarik güvenliği, yalnızca madencilik açısından değil, savunma ve ileri üretim teknolojileri açısından da değerlendiriliyor.

Küresel tedarik neden kritik?

Tungsten üretiminin büyük bölümü Çin'de gerçekleşiyor. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu'nun verilerine göre Çin, 2022 yılında dünya tungsten maden üretiminin yaklaşık %82,7'sini gerçekleştirdi. Bu yüksek üretim yoğunluğu, tungstenin kritik mineral olarak değerlendirilmesindeki temel unsurlardan biri.

Çin'in 2025 yılında tungsten ve bazı tungsten ürünlerine yönelik ihracat kontrolleri uygulamaya başlaması da tedarik zincirlerinin önemini artırdı. Türkiye Ticaret Bakanlığı, söz konusu kontrollerin Şubat 2025 itibarıyla yürürlüğe girdiğini duyurdu.

Türkiye açısından ne ifade ediyor?

Türkiye, tungsten açısından önemli bir kaynak potansiyeline sahip. MTA'nın çalışmalarında Bursa Uludağ ve Kozbudaklar, Bilecik Söğüt-Dudaş, Elazığ Keban-Soğanlıköy, Niğde Gümüşler ve Çanakkale Hamdibey başta olmak üzere çeşitli tungsten yatakları tespit edilmiş durumda.

MTA'nın aktardığı tarihsel verilere göre bu sahalardaki toplam konsantre tungsten rezervi yaklaşık 64 bin ton olarak hesaplanıyor. Bu rezervin büyük bölümünü ise Bursa'daki Uludağ yatağı oluşturuyor. Uludağ için yaklaşık 14 milyon ton cevher ve 62.859 ton konsantre rezerv belirtiliyor.

Ancak Türkiye açısından dikkat çekici nokta, tungsten cevherinin bulunması ile bu kaynağın ekonomik ve teknolojik değere dönüştürülmesi arasındaki fark.

İstanbul Maden İhracatçıları Birliği, Türkiye'de yaklaşık 30 tungsten yatağı bulunduğunu; buna rağmen ülkede tungsten madenciliği ve üretiminin yapılmadığını ve tungsten ürünlerinin ithal edildiğini belirtiyor. MTA kayıtları ise Türkiye'de geçmişte tungsten üretimi gerçekleştirildiğini gösteriyor. Bursa Uludağ yatağı 1977-1989 yılları arasında işletilirken, Niğde Gümüşler'de de yaklaşık 100 ton tungsten üretildiği belirtiliyor. Ancak bu faaliyetler uzun vadeli ve sürekli bir üretim yapısına dönüşemedi.

Dolayısıyla Türkiye açısından mesele, tungsten kaynağının bulunup bulunmamasından çok, bu kaynağın üretim zincirinin hangi aşamasına kadar işlenebildiği. Cevherin çıkarılması, zenginleştirilmesi, saflaştırılması ve sanayide kullanılabilecek nitelikte ürünlere dönüştürülmesi, ham maddenin ekonomik değerini belirleyen temel aşamaları oluşturuyor.

Bu noktada %99,88 saflıkta tungsten elde edildiğinin açıklanması dikkat çekiyor. Kürşat Ar-Ge, ulaşılan bu saflık seviyesinin Türkiye'yi tungsten saflaştırma alanında dünyada beşinci ülke konumuna taşıdığını belirtiyor. Ancak bu sıralamanın bağımsız uluslararası kaynaklarla doğrulanması gerektiğini de belirtmek gerekiyor.

Ülke	Maden üretimi	Saflaştırma / ileri işleme kapasitesi
Çin	67.000 ton	Çok güçlü – APT, tungsten oksitleri, metal tozları ve tungsten karbür gibi ara ve ileri ürünlerde geniş üretim zinciri bulunuyor.
Vietnam	3.000 ton	Gelişmiş – madenden kimyasal ürünlere uzanan işleme kapasitesi bulunuyor.
Avusturya	840 ton	Gelişmiş – tungsten madenciliği ve ileri işleme faaliyetleri mevcut.
İspanya	800 ton	Gelişmekte – Avrupa tungsten tedarik zincirinde üretim ve işleme kapasitesi bulunuyor.
Avustralya	1.000 ton	Gelişiyor – yeni madencilik ve işleme yatırımları yürütülüyor.
Rusya	2.000 ton	Maden üretimi ve aşağı yönlü işleme kapasitesi bulunuyor; ancak açık kaynaklarda kapasite verileri sınırlı.
Türkiye	—	%99,88 saflıkta tungsten üretildiği açıklandı; ölçek ve ticari üretim kapasitesi için henüz yeterli bağımsız veri yok.

Not: Ülkelerin maden üretim verileri USGS'nin 2026 Mineral Commodity Summaries raporundaki 2025 tahminlerine dayanmaktadır. Türkiye için güncel maden üretim verisi bulunmadığından tabloya üretim değeri eklenmemiştir. Türkiye'nin yaklaşık 64 bin tonluk konsantre tungsten rezervine ilişkin rakam ise MTA'nın aktardığı tarihsel verilere dayanmaktadır ve diğer ülkelerin güncel rezerv verileriyle doğrudan karşılaştırılmamalıdır.

Ülke	Yüksek saflıkta tungsten kapasitesi	Öne çıkan alan
Çin	≥%99,95 ve daha yüksek saflıklar	Tungsten tozu, metal, oksit, karbür, APT
Avusturya	Yüksek saflık	Tungsten metal ve tungsten karbür tozları
Japonya	≥%99,95 seviyeleri	Tungsten metal, toz ve hassas ürünler
Almanya	≥%99,95 seviyeleri	Tungsten metal ve özel ürünler
Güney Kore	Yüksek saflıkta ileri tungsten ürünleri	Toz, metal ve ileri malzemeler
Türkiye	%99,88 açıklandı	Yeni saflaştırma çalışması

Geleceğin teknolojilerinde kritik ham maddeler

Tungsten örneği, geleceğin teknolojileri tartışılırken kritik ham maddelerin de en az teknoloji kadar önemli olduğunu gösteriyor. Bir ülkenin ileri savunma sistemleri, havacılık teknolojileri veya yüksek sıcaklık uygulamaları geliştirebilmesi; bu sistemlerde kullanılan malzemelere güvenilir şekilde erişebilmesine de bağlı.

Bu nedenle tungsten gibi stratejik metallerin keşfedilmesi, çıkarılması, saflaştırılması, işlenmesi ve ileri teknoloji ürünlerinde kullanılabilecek kaliteye ulaştırılması, uzun vadeli teknolojik kapasitenin önemli parçalarından biri olarak karşımıza çıkıyor.

Kaynaklar

Yüzde 100 Yerli, Türkiye Tungsten Saflaştırmada Dünyada 5. Ülke Oldu: %99,88 Saflık Raporu, 15 Eylül 2026.
İstanbul Maden İhracatçıları Birliği, Tungsten.
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA), Türkiye'deki tungsten yatakları ve rezervlerine ilişkin çalışmalar.
U.S. Geological Survey (USGS), Mineral Commodity Summaries 2026 – Tungsten.
T.C. Ticaret Bakanlığı, Çin'in tungsten ve tungsten ürünlerine yönelik ihracat kontrollerine ilişkin bilgilendirme.